Heim arrow Til fróšleiks arrow Podcasting og tungumįlakunnįtta - Philip Vogler
Saga félagsins
Spurt og svaraš um žżšingar
Hilmar Foss segir frį
Tengt efni į vefnum
Podcasting og tungumįlakunnįtta - Philip Vogler
Žżšingarminni/TM Problems
Podcasting og tungumįlakunnįtta - Philip Vogler   Prenta  Senda 

Podcasting og tungumįlakunnįtta

Lķklegt er aš tungumįlakunnįtta okkar žżšenda śreldist og žrengist, ef viš lįtum okkur alltaf nęgja aš glķma einungis viš žau verkefni sem berast, žótt vissulega lęrist margt viš žaš. Enginn okkar getur meš öllu bśiš ķ tveim, aš ekki sé nś talaš um fleiri, menningar- og tungumįlaheimum til jafns viš nęmt fólk sem ašeins lifir og hręrist ķ einum slķkum heimi. Hins vegar getum viš haft meiri skilning en flestir ašrir į žvķ, hvernig hęgt er aš tślka žann menningarheim og mįlsiši hans fyrir öšrum heimi, žvķ slķk tślkun er sérsviš okkar. Til aš žetta heppnist veršum viš žó aš leggja okkur fram til žess aš žekking okkar į bįšum heimunum og mįlnotkun žeirra nįlgist, aš žvķ leyti sem hęgt er, žekkingu žeirra sem bśa innan heimanna tveggja.

Žessu eru alltaf takmörk sett hjį žżšendum sem bśa utan žess mįlheims sem žeir fįst viš. Lengst af hefur bjargaš miklu aš lesa bękur. Smįm saman bęttist viš aš geta fengiš reglulega blöš og tķmarit frį svęšum sem nota viškomandi tungumįl. Į tuttugustu öld komu til ódżrt flug, sjónvarp o.fl. og ķ aldarlokin einnig Internetiš.

Sķšan Netiš hóf innreiš sķna er ķ mjög miklum męli hęgt aš fylgjast meš allra nżjustu orštökum og notkunarsviši orša ķ įkvešnum heimshlutum og almennt, t.d. gegnum Google og fréttavefi. Ég ętla hér į eftir aš benda į enn einn möguleika sem ég hef tekiš eftir aš margir Ķslendingar kannast ekki viš, žar į mešal margir žżšendur, en žaš er podcasting.

Žvķ mišur er enn ekki bśiš aš festa ķslenskt orš viš žaš fyrirbęri og jafnvel į ensku og fleiri śtbreiddum tungumįlum er enn rętt um žaš hvort višeigandi sé aš nota oršiš "pod", žar sem žaš vķsi til iPod-spilaranna frį fyrirtękinu Apple. Žessir spilarar uršu žó öšru fremur til aš skapa spurn eftir podcasting og žannig styrkja žróun žess.

Podcasting felur ķ sér aš efni bżšst reglulega į Internetinu og fólk mį gerast įskrifendur aš žvķ, oftast ókeypis. Mest er um aš ręša hljóšefni og yfirleitt vill fólk enn kalla įskriftarkvikmyndir öšru nafni, t.d. videocasting ķ staš fyrir podcasting. Ķ sjįlfu sér mį žó setja hvaša tölvutękt efni sem er ķ podcasting, en hér veršur talaš um žaš sem algengast er, hljóšžętti śr śtvarpi. Žeir greinast aš stofni til ķ tónlist og tal, rétt eins og hefšbundnar śtvarpssendingar. Talžęttir tel ég žó aš séu fyrst og fremst žaš sem hentar žżšendum.

Hér er oftast um nįkvęmlega sömu žętti aš ręša og hęgt vęri aš hlusta į ķ venjulegu śtvarpstęki į śtsendingartķma hvers žįttar. Flestir Ķslendingar į besta aldri eru einnig bśnir aš įtta sig į aš hęgt er aš hlusta į slķka śtvarpsžętti eftir į, ķ gegnum Netiš. Ķ fyrstu var žaš ekki hęgt nema ķ takmarkašan tķma, t.d. fjórtįn daga hjį RŚV. Nś bjóša margar stöšvar miklu eldri žętti sem hęgt er aš leita uppi ķ svonefndum archives.

Žetta er allt gott og blessaš og opnar ótal möguleika. Um žaš snżst umręšan, ž.e. aš viš höfum sem flesta möguleika og getum vališ žann sem hentar okkur hverju sinni. Žaš er ekki aš ófyrirsynju aš talaš er um upplżsingabyltingu į okkar tķmum. Žaš sem podcasting bżšur okkur umfram įšurnefnda möguleika er aš žegar viš höfum fundiš vissa žįttaröš, sem okkur žykir sérlega įhugaverš eša gagnleg, segjum t.d. Språket og Sproghjųrnet hjį sęnsku og dönsku rķkisśtvarpsstöšvunum P1 eša Alltagsdeutsch hjį Deutsche Welle, žį getum viš pantaš žį žętti ókeypis sem skrįr beint ķ tölvuna okkar.

Flest erum viš oršin sķtengd og meš podcasting-forriti athugar tölvan okkar eins oft og viš viljum hvort nżr žįttur ķ žeirri žįttaröš sem viš höfum gerst įskrifendur aš, sé kominn śt. Nżi žįtturinn hlešst žį sjįlfkrafa nišur. Jafnvel sį sem ekki hefur sķtengingu getur einfaldlega lįtiš podcasting-forritiš sitt finna nżja žętti og hlaša žeim nišur žegar honum hentar, t.d. vikulega, ef hann passar aš slökkva ekki į tengingunni né forritinu į mešan žaš er enn aš sękja žįtt. Podcasting er raunar enn mikilvęgara fyrir slķka notendur, žvķ léleg tenging gerir beina hlustun óžolandi. Hins vegar verša hlustunarskilyrši žeirra sem bśnir eru aš hlaša skrįnni meš žęttinum nišur ķ minni tölvunnar sinnar eins fullkomin og hjį öllum öšrum, jafnvel žeim sem bśa ķ heimaborg śtsendingarinnar, ef mišaš er viš samskonar tölvu og hįtalara. Skrįin, sem hlustaš er į, er ķ raun sś sama og ķ tölvu śtvarpsstöšvarinnar!

Viš žekkjum žaš örugglega flest aš Nettengingar eru ekki alltaf jafnįreišanlegar. Žaš er pirrandi aš hlusta į góšan žįtt beint frį śtvarpsstöš ķ gegnum Netiš, t.d. žegar viš erum aš taka til ķ herberginu, og allt ķ einu bregst eša spillist sambandiš. Ef viš erum hins vegar aš spila žįtt sem viš vorum įšur bśin aš hlaša nišur hjį okkur meš podcasting, žį erum viš ķ mesta lagi hįš rafmagni og kannski ekki einu sinni žvķ ef spilaš er ķ fartölvu sem gengur fyrir rafhlöšum.

Ef viš eigum mp3-spilara aš auki, getum viš afritaš žętti yfir į hann og haft žį meš ķ vasanum. Spilarinn žarf ekki aš kosta margar žśsundir og žżšendur ķ fullu starfi ęttu aš geta tališ žęr til rekstrar- eša endurmenntunarkostnašar, sem tęki til aš žjįlfa sig ķ mįlinu. Meš žvķ aš setja upp heyrnartól spilarans, getum viš sķšan hlustaš į žęttina mešan viš ökum, hjólum eša göngum, einnig į mešan viš vöskum upp eša mįlum žakiš. Sjįlfur set ég heyrnarhlķfar yfir og žį žykir mér ekki lengur leišinlegt aš slį lóšina eša ryksuga - ég er aš hlusta į eitthvaš įhugavert og heyri varla vęl vinnuvélanna. Ķ ökutękinu hafa sumir, eins og viš konan mķn, Audio In-innstungu ķ bķlaśtvarpinu. Žar er hęgt aš stinga hvort sem er mp3-spilaranum eša fartölvunni ķ samband og hlusta į įhugaveršan žįtt śr bķlahįtölurunum į hvaša öręfavegi sem er. Upplżsingaöldin er virkilega komin į skriš.

Aš vķsu eru ekki allir góšir žęttir ķ boši ķ podcasting. Danska śtvarpiš P1 bżšur t.a.m. Sproghjųrnet ķ podcasting, en ekki Ud med sproget. Sęnska śtvarpiš P1 podcastar Pengar og Vetenskapsradion, en ekki Gender og Kulturradion. RŚV hefur, aš ég best veit, ekki bošiš neitt ķ podcasting enn sem komiš er og hamlar žaš aš lķkindum žvķ aš ķslenskt orš um podcasting verši višurkennt. Śtvarp Saga bżšur žó Morgunhanann hjį Jóhanni Haukssyni ķ podcasting og kallar žaš netvarp. Innan landsteina eru reyndar sjaldnar vandręši meš Netsambandiš og aušvelt aš hlusta t.d. į gömlu Gufuna beint ķ śtvarpi. Samt veršur Gufan įbyggilega aš fylgja žróuninni, žvķ ef mašur er hrifinn af fįeinum žįttum og myndi gjarnan hlusta į žį utan sendingartķma og įn Netsambands, t.d. ķ bķl eša viš heilsuskokk, žį takmarkast vališ viš žaš sem er til ķ podcasting.

Į mešan er fjöldinn allur af erlendum stöšvum meš yfirdrifiš framboš til aš hęfa smekk hvers og eins og einmitt til aš rękta mįltilfinningu žżšenda. Merkilegt žykir mér hvaš sęnsku og dönsku rķkisśtvarpsstöšvarnar bjóša upp į marga žętti ķ podcasting. Einnig eru sumar opinberar žżskar stöšvar meš afar metnašarfullt framboš. BBC bżšur fįtt ķ podcasting, en žó nokkra vel upplżsandi žętti. Lengra nęr reynsla mķn ekki, en ég bżst viš af žvķ sem mér hefur heyrst aš fręšandi podcasting-žęttir bjóšist į flestum mįlsvęšum ķ rķkari löndum heimsins og einnig vķša ķ žeim fįtękari. Frambošiš į žeim tungumįlum sem ég vil žjįlfa mig ķ er žegar svo grķšarlegt aš ég get vališ śr og ašeins tekiš žaš sem mér finnst gefa mér mest.

Flestar stöšvar, sem į annaš borš reka podcasting, leggja til tengil ķ forrit sem stjórnar podcasting og hlešur nišur žįttunum. Sjįlfur hef ég notaš forritiš RSS-Radio. Žaš fęst ókeypis į slóšinni
http://www.dorada.co.uk/
og hefur virkaš hjį öllum śtvarpsstöšvum sem ég hef prófaš. Žegar bśiš er aš hlaša nišur žįttum er hęgt aš spila žį meš sama forritinu en einnig meš RealPlayer, Windows Media Player, iTunes o.s.frv. RSS-Radio leyfir įskrift aš fimm podcasting-žįttum meš ókeypisśtgįfunni. Fullkomnari śtgįfa kostar heldur ekki mikiš og gęti auk žess talist til rekstrarkostnašar hjį tungumįlasérfręšingi.

Ég vona aš sem flest ykkar prófiš podcasting, hafiš žiš ekki gert žaš įšur, žvķ žaš er įbyggilega leiš til aš gera starf okkar įhugaveršara og oršavališ ešlilegra. Hafiš samband viš mig ef spurningar vakna: s. 471 2190 eša philip@islingua.is.

- Philip Vogler
Egilsstöšum žann 31. 10. 2006


Ɲtarleg leit Hafa samband TilboĆ° til fĆ©lagsmanna AuglĆ½sing
Löggiltir skjalažżšendur - Löggiltir dómtślkar - Löggiltur skjalažżšandi - Löggiltur dómtślkur - Skjalažżšandi - Dómtślkur - Tślkur - Žżšandi - Žżšendur - Tślkar
Félag löggiltra dómtślka og skjalažżšenda | www.flds.is | flds@flds.is | Netvistun - Heimasķšugerš, hugbśnašarlausnir og hönnun