Heim arrow Til frˇ­leiks arrow Spurt og svara­ um ■ř­ingar
Saga fÚlagsins
Spurt og svara­ um ■ř­ingar
Hilmar Foss segir frß
Tengt efni ß vefnum
Podcasting og tungumßlakunnßtta - Philip Vogler
Ůř­ingarminni/TM Problems
Spurt og svara­ um ■ř­ingar   Prenta  Senda 
á

L÷ggilding til ■ř­ingar- og t˙lkunarstarfa

Allt frß ßrinu 1914 hefur Stjˇrnarrß­ ═slands haft heimild l÷gum samkvŠmt til a­ l÷ggilda menn til ■ř­ingar- og t˙lkunarstarfa. Til ■ess a­ ÷­last l÷ggildingu stjˇrnarrß­sins ver­a menn a­ standast vi­amikil skrifleg og munnleg prˇf ß vegum dˇmsmßlaşrß­uneytisins. Ůannig mß Štla a­ l÷ggilding sÚ trygging fyrir hŠfni ■eirra sem hafa hloti­ hana, og auk ■ess eru ■eir bundnir ■agnarskyldu.

á

HÚr ß landi er ekki til a­ dreifa neinni sÚrstakri menntastofnun sem veitir menntun og rÚttindi til a­ stunda ■ř­ingavinnu e­a t˙lkun. Tungumßlakunnßtta er nau­synlegur grunnur, en nŠgir ekki ein sÚr til a­ gera menn hŠfa til a­ annast ■ř­ingar og t˙lkun, heldur ver­ur einnig a­ koma til sÚr■ekking ß řmsum svi­um og kunnßtta Ý a­ nota heimildir. Enginn getur t˙lka­ e­a ■řtt erlent mßl e­a Ýslenskt nema hann sÚ kunnugur menningu og hßttum ■eirra ■jˇ­a sem tala mßlin.

á

Hvernig starfar l÷ggiltur dˇmt˙lkur?

Dˇmt˙lkur t˙lkar fyrir rÚtti ■egar mßlsa­ilar tala ekki sama tungumßl e­a annar a­ila hefur ekki nŠgilegt vald ß ■vÝ mßli sem tala­ er Ý rÚttinum. Venjulega er beitt lotut˙lkun, ■.e. mßlsa­ili talar Ý 5-10 sek˙ndur og t˙lkur ■ř­ir mßl hans efnislega, e­a hann t˙lkar eina setningu e­a mßlsgrein Ý einu ef ■÷rf er mikillar nßkvŠmni.

á

NorrŠna tungumßla- og upplřsingaskrifstofan Ý Helsinki hefur gefi­ ˙t bŠkling ß Ýslensku sem ber heiti­ äT˙lkunô. ═ bŠklingnum er fjalla­ Ýtarlega um NorrŠna tungumßlaşsamninginn og t˙lkun ß milli Nor­urlandamßla. BŠklingurinn fŠst hjß dˇmsmßlarß­uneytinu og FÚlagi l÷ggiltra dˇmt˙lka og skjala■ř­enda.

á

Hvernig starfar rß­stefnut˙lkur?

┴ fundi e­a rß­stefnu situr t˙lkurinn a­ jafna­i i hljˇ­einangru­um klefa og t˙lkar mßl rŠ­umanns jafnhar­an, en ßheyrandi heyrir t˙lkunina Ý heyrnartˇli. T˙lkun af ■essu tagi hefur ß Ýslensku veri­ nefnd snart˙lkun. A­ jafna­i vinna tveir t˙lkar saman og skiptast ß. Ef ßheyrendur eru af ˇlÝku ■jˇ­erni ■arf a­ sjßlfs÷g­u fleiri t˙lka. A minni fundum er stundum beitt lotut˙lkun e­a hvÝslt˙lkun.

á

Rß­stefnut˙lkun af ■essu tagi er n˙ a­ ry­ja sÚr til r˙ms hÚr ß landi, en er l÷ngu or­in algeng ß al■jˇ­legum mannamˇtum.

á

Hvernig starfar l÷ggiltur skjala■ř­andi?

L÷ggiltur skjala■ř­andi tekur a­ sÚr a­ ■ř­a rita­ mßl af ÷llu tagi, t.d, mßlsskj÷l, samninga, leyfisbrÚf, vottor­, einkaskj÷l, tŠknimßl og anna­ ■ar sem l÷ggildingar er krafist.

á

L÷ggiltur skjala■ř­andi tekur einnig a­ sÚr a­ ■ř­a almenna texta, greinar, skřrslur, bŠklinga og rŠ­ur, svo fßtt eitt sÚ nefnt.

á

Ef skjala■ř­andi er Ý vafa um hvernig ber a­ skilja og ■ř­a tiltekin atri­i leitar hann til annarra ■ř­enda e­a sÚrfrŠ­inga, erlendis ef svo ber undir og tÝmi leyfir. Ůa­ er hagur ■ř­andans a­ vanda vel til verka ■vÝ or­spor hans rŠ­ur ˙rslitum um atvinnutŠkifŠri.

á

┴ hinn bˇginn er ■a­ hagur verkkaupa a­ lßta ■ř­anda Ý tÚ ÷ll g÷gn sem gŠtu komi­ a­ gagni vi­ ■ř­ingarvinnuna, enda geta ■au oft au­velda­ hana og flřtt fyrir. Mj÷g er brřnt a­ Štla ■ř­andanum nŠgan tÝma til a­ vinna verki­ ■vÝ a­ ■a­ krefst mikillar nßkvŠmni og ■vÝ fylgir ßbyrg­.

á

Grei­sla fyrir t˙lkun og ■ř­ingar

Til samrŠmis vi­ nřleg samkeppnisl÷g hefur Al■ingi sam■ykkt nř l÷g um dˇmt˙lka og skjala■ř­endur. ┴­ur en samkeppnisl÷g ÷­lu­ust gildi unnu l÷ggiltir skjala■ř­endur og dˇmt˙lkar eftir gjaldskrß sem dˇmsmßlarß­uneyti­ gaf ˙t hva­ var­ar dˇmt˙lkun og l÷ggiltar ■ř­ingar. Fyrir ■ř­ingar ß almennu efni hafa skjala■ř­endur flestir teki­ sama gjald og fyrir l÷ggiltar ■ř­ingar, en ■eim er frjßlst a­ semja vi­ verkkaupa um hŠrra e­a lŠgra gjald allt eftir e­li og ■yngd efnis svo og a­stŠ­um ÷llum.

á

┌tbo­ ß ■ř­ingu

NŠrtŠkt er a­ Štla a­ framvegis ver­i stŠrri ■ř­ingarverk Ý auknum mŠli bo­in ˙t. Vakin er athygli ß ■vÝ a­ vandasamt er og nokku­ kostna­arsamt a­ bjˇ­a ˙t hugverk af ■essu tagi ef hafa ß erindiásem erfi­i. Stjˇrn FÚlags l÷ggiltra dˇmt˙lka og skjalaş■ř­enda er rei­ub˙in a­ veita a­sto­ og rß­gj÷f Ý sambandi vi­ skipulagningu slÝkra ˙tbo­a.

á

Vir­isaukaskattur

Ůř­ingarvinna ÷nnur en ■ř­ing ß bˇkmenntatextum og ÷­rum listrŠnum textum svo og t˙lkun er vir­isaukaskattsskyld og lřtur gildandi l÷gum ■ar um.

á

ReykjavÝk Ý nˇvember 2003

ę 2003 FÚlag l÷ggiltra dˇmt˙lka og skjala■ř­enda.


├Łtarleg leit Hafa samband Tilbo├░ til f├ęlagsmanna Augl├Żsing
L÷ggiltir skjala■ř­endur - L÷ggiltir dˇmt˙lkar - L÷ggiltur skjala■ř­andi - L÷ggiltur dˇmt˙lkur - Skjala■ř­andi - Dˇmt˙lkur - T˙lkur - Ůř­andi - Ůř­endur - T˙lkar
FÚlag l÷ggiltra dˇmt˙lka og skjala■ř­enda | www.flds.is | flds@flds.is | Netvistun - HeimasÝ­uger­, hugb˙na­arlausnir og h÷nnun